أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
376
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
[ وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ ] حبس كن نفس خود را و باز دار با آنان كه خداى را مىپرستند و وى را ميخوانند ببامدادان و شبانگاهان رضاى او ميجويند و ثواب آخرت مىطلبند و عمل صالح خاصّ خالص براى او ميكنند . كعب الاحبار گفت : مراد أهل نماز فريضهاند . [ وَ لا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ ] و نبايد كه چشم تو از ايشان درگذرد يعنى بايد كه ايشان پيش چشم تو باشند و در نظر تو باشند نه آنكه چشم از ايشان بگردانى و با كسانى كه اهل دنيااند برى و در ايشان نظر كنى و زينت حيات دنيا خواهى و طالب آن باشى . [ وَ لا تُطِعْ ] و فرمان مبر آنكس را كه ما دل او را غافل كرديم از ذكر خود بخذلان و تخليه و او تابع هواى نفس خود است نه طالب رضاى ما ، و هميشه كار او از حق گذشتن بوده است و بباطل پيوستن . قتاده گفت : ضايع مانده و معطّل گردانيده و هم او گفت كه : آيت در اصحاب صفّه آمد و ايشان هفتصد مرد درويش بودند ملازمان مسجد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ايشان را ملكى و ضيعتى و زرعى و تجارتى نبود ، نمازى ميكردند و منتظر نماز ديگر مىبودند ، چون اين آيت آمد رسول خداى گفت : الحمد للّه كه در امّت من كسانىاند كه خداى تعالى مرا گفت : خود را با ايشان بند و با ايشان باش . [ سوره الكهف ( 18 ) : آيات 29 تا 31 ] وَ قُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنا لِلظَّالِمِينَ ناراً أَحاطَ بِهِمْ سُرادِقُها وَ إِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرابُ وَ ساءَتْ مُرْتَفَقاً ( 29 ) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلاً ( 30 ) أُولئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ يَلْبَسُونَ ثِياباً خُضْراً مِنْ سُنْدُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيها عَلَى الْأَرائِكِ نِعْمَ الثَّوابُ وَ حَسُنَتْ مُرْتَفَقاً ( 31 ) بگوى اى محمّد : اين قرآن و آنچه در اوست از اخبار و آيات و اوامر و نواهى و وعد و وعيد حقّ است از خداى شما هر كه ميخواهد گو ايمان آر و تصديق كن و هر كه ميخواهد گو كافر شو كه حقّ آمد و ظاهر شد و علّتها همه زايل گشت ؛ نماند الّا اختيار شما آنچه ميخواهيد از كفر و ايمان اختيار كنيد كه ما براى ظالمان يعنى كافران